Air Ambulance: गोल्डन अवरमध्ये अपघातग्रस्तांना मिळणार हवाई मदत; समृद्धी, मुंबई-पुणे महामार्गावर विशेष व्यवस्था

मुंबई : महामार्गांवरील गंभीर अपघातांमध्ये जखमींना कमी वेळेत रुग्णालयात पोहोचवण्यासाठी महाराष्ट्र सरकार हवाई रुग्णवाहिका सेवा सुरू करण्याच्या तयारीत आहे. नवीन वर्षाच्या सुरुवातीला ही सेवा कार्यान्वित करण्याचे नियोजन असून, पहिल्या टप्प्यात समृद्धी महामार्ग, मुंबई-पुणे द्रुतगती मार्ग आणि मुंबई-गोवा महामार्गावर विशेष व्यवस्था उभारण्याचा विचार आहे. परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी याबाबत माहिती दिली.

अपघातानंतरचा पहिला तास जखमी व्यक्तीच्या जीविताच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचा असतो. वैद्यकीय क्षेत्रात या कालावधीला ‘गोल्डन अवर’ म्हटले जाते. या वेळेत योग्य उपचार मिळाल्यास जखमींचे प्राण वाचण्याची शक्यता वाढते. मात्र, महामार्गांवरील वाहतूक कोंडी, रुग्णालयांचे अंतर आणि आपत्कालीन वैद्यकीय सुविधांपर्यंत पोहोचण्यास लागणारा वेळ यामुळे अनेकदा अडचणी निर्माण होतात. या पार्श्वभूमीवर हवाई रुग्णवाहिकेचा पर्याय पुढे आला आहे.

Air Ambulance Service: नोव्हेंबरमध्ये महत्त्वाचे निर्णय

हवाई रुग्णवाहिका प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीसाठी सरकारने टप्प्याटप्प्याने नियोजन केले आहे. येत्या १५ नोव्हेंबरपर्यंत या सेवेची प्रमाणित कार्यपद्धती (SOP) तयार करून मंजुरी घेण्याचे उद्दिष्ट आहे. त्यानंतर नोव्हेंबरअखेर उच्चाधिकार समितीची मान्यता घेऊन निविदा प्रक्रिया सुरू करण्याचे नियोजन आहे. ही प्रक्रिया वेळेत पूर्ण झाल्यास नवीन वर्षाच्या सुरुवातीला सेवा सुरू होण्याची शक्यता आहे .

या संदर्भात झालेल्या बैठकीला आरोग्यमंत्री प्रकाश आबिटकर, गृहराज्यमंत्री योगेश कदम, परिवहन आयुक्त राजेश नार्वेकर, आरोग्य विभागाचे संचालक संजय काटकर, वाहतूक पोलीस विभागाचे अधीक्षक डॉ. सुनील भारद्वाज यांच्यासह परिवहन, आरोग्य आणि पोलीस विभागांतील वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.

Highway Accident: तीन प्रमुख महामार्गांवर लक्ष

समृद्धी महामार्ग, मुंबई-पुणे द्रुतगती महामार्ग आणि मुंबई-गोवा महामार्गावर अपघातानंतर जखमींना तातडीने वैद्यकीय मदत मिळावी, यासाठी विशेष यंत्रणा उभारण्याचे प्रस्तावित आहे. गंभीर जखमींना योग्य ट्रॉमा केअर सेंटरमध्ये पोहोचवणे, हवाई रुग्णवाहिकेची उपलब्धता निश्चित करणे आणि अपघातस्थळापासून रुग्णालयापर्यंतच्या मदतीचे नियोजन करणे, यावर भर दिला जाणार आहे.

राज्यात दरवर्षी सुमारे १५ हजार रस्ते अपघात होत असल्याची माहिती बैठकीत देण्यात आली. अशा घटनांमध्ये जखमींना वेळेत उपचार मिळणे हे मोठे आव्हान आहे. त्यामुळे केवळ अपघातस्थळी मदत पोहोचवणे नव्हे, तर जखमींना पुढील उपचारांसाठी योग्य रुग्णालयात वेगाने दाखल करण्याची व्यवस्थाही महत्त्वाची ठरणार आहे.

Emergency Medical Service: तीन विभाग एकत्र काम करणार

या योजनेच्या अंमलबजावणीसाठी परिवहन, आरोग्य आणि पोलीस विभागांमध्ये समन्वय साधला जाणार आहे. हवाई रुग्णवाहिका सेवा कशी चालवायची, कोणत्या ट्रॉमा केअर सेंटरमध्ये जखमींना दाखल करायचे आणि आपत्कालीन परिस्थितीत विविध यंत्रणांनी कोणती जबाबदारी पार पाडायची, याचे नियम निश्चित केले जाणार आहेत.

याशिवाय, सेवा पुरवणाऱ्या संस्थांचे पॅनेल तयार करणे आणि आवश्यक खर्चासाठी रस्ता सुरक्षा निधीतून आर्थिक तरतूद करण्याचाही विचार आहे.

Accident Relief: वेळेत उपचार मिळाल्यास वाचू शकतात जीव

महामार्गांवरील अपघात टाळण्यासाठी उपाययोजना करणे आवश्यक आहेच; पण अपघात झाल्यानंतर जखमींना तातडीने उपचार मिळणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. विशेषतः गंभीर अपघातांमध्ये रुग्णालयात पोहोचण्यास होणारा विलंब जीवघेणा ठरू शकतो.

हवाई रुग्णवाहिका सेवा सुरू करण्याच्या नियोजनामुळे महामार्गांवरील आपत्कालीन वैद्यकीय मदत अधिक वेगवान करण्याचा सरकारचा प्रयत्न आहे. मात्र, या सेवेची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी, उपलब्धता आणि उपचार केंद्रांशी समन्वय कसा साधला जातो, यावर तिचे यश अवलंबून असणार आहे.