मुंबई, ठाणे, कोकणात उष्णतेचा तडाखा कायम; ३८ अंशांपर्यंत तापमानाची शक्यता
मुंबई : मान्सूनने माघार घेतल्यानंतरही मुंबईसह ठाणे, पालघर आणि कोकणातील काही भागांत उष्णतेचा तडाखा कायम आहे. ऑक्टोबर महिन्यात तापमानात अपेक्षित घट होण्याऐवजी कमाल तापमानाचा पारा ३७ ते ३८ अंश सेल्सिअसपर्यंत पोहोचत असल्याने मुंबईकरांना उकाड्याचा सामना करावा लागत आहे. भारतीय हवामानशास्त्र विभागाने (आयएमडी) शुक्रवार, १६ ऑक्टोबर रोजी मुंबईसाठी उष्णतेचा यलो अलर्ट जारी केला असून, उष्ण आणि दमट हवामानाचा अंदाज वर्तवला आहे. दरम्यान, शनिवार आणि रविवारी मुंबई, ठाणे परिसरात हलक्या ते मध्यम पावसाच्या सरी कोसळण्याची शक्यता असून, त्यामुळे उकाड्यापासून तात्पुरता दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे.
गेल्या काही दिवसांपासून मुंबईतील कमाल तापमान सरासरीपेक्षा अधिक नोंदवले जात आहे. गुरुवारी कुलाबा येथे कमाल तापमान ३७ अंश सेल्सिअस नोंदवण्यात आले. हे तापमान सरासरीपेक्षा ३.८ अंशांनी अधिक होते. तर सांताक्रूझ येथे कमाल तापमान ३७.९ अंश सेल्सिअस नोंदवण्यात आले असून, ते सरासरीपेक्षा ४.२ अंशांनी अधिक होते. कुलाबा आणि सांताक्रूझ येथे किमान तापमान अनुक्रमे २७.४ आणि २४.२ अंश सेल्सिअस नोंदवण्यात आले. दिवसा तापमानाचा पारा वाढत असतानाच रात्रीही अपेक्षित गारवा जाणवत नसल्याने नागरिकांना उकाड्याचा त्रास सहन करावा लागत आहे.
उष्ण वाऱ्यांमुळे तापमानात वाढ
मान्सूनच्या परतीनंतर वातावरणात बदल होऊन तापमान कमी होण्याची अपेक्षा होती. मात्र, गुजरात आणि नैऋत्य मध्य प्रदेश परिसरातील प्रतिचक्रीवादळीय स्थितीमुळे पश्चिम भारतातून उष्ण वारे महाराष्ट्राच्या दिशेने वाहत असल्याचे हवामानविषयक अंदाजातून स्पष्ट होत आहे. त्यातच समुद्राकडून येणारे थंड वारे अपेक्षित वेगाने वाहत नसल्याने मुंबईतील तापमानात वाढ होत आहे. मान्सूनोत्तर काळात आकाश निरभ्र राहिल्यामुळे दिवसा सूर्याची उष्णता अधिक जाणवत आहे. हवेतील आर्द्रतेचे प्रमाणही अधिक असल्याने प्रत्यक्ष तापमानापेक्षा जास्त उकाडा जाणवत आहे.
मुंबईतील काँक्रीटच्या इमारती, वाहनांची वर्दळ आणि वाहतुकीमुळे निर्माण होणारी उष्णता यांचाही स्थानिक तापमानावर परिणाम होत आहे. सकाळपासूनच उन्हाची तीव्रता जाणवत असून, दुपारनंतर दमटपणा वाढत आहे. त्यामुळे रस्त्यांवर काम करणारे कामगार, वाहतूक कर्मचारी, फेरीवाले, ज्येष्ठ नागरिक आणि लहान मुलांना उष्णतेचा अधिक त्रास होण्याची शक्यता आहे.
शनिवार-रविवारी पावसाची शक्यता
हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, १७ आणि १८ ऑक्टोबर रोजी मुंबई आणि ठाणे परिसरात हलक्या ते मध्यम पावसासह मेघगर्जना होण्याची शक्यता आहे. ठाणे, पालघर आणि रायगड जिल्ह्यांतील काही भागांतही ढगाळ वातावरण आणि हलक्या सरींचा अंदाज आहे. पावसामुळे कमाल तापमानात काही प्रमाणात घट होऊन नागरिकांना उकाड्यापासून तात्पुरता दिलासा मिळू शकतो. मात्र, पावसाचा कालावधी आणि तीव्रता स्थानिक हवामानावर अवलंबून राहणार आहे. पाऊस थांबल्यानंतर हवेतील आर्द्रता वाढल्यास पुन्हा दमटपणा जाणवू शकतो.
गुरुवारी उष्णतेच्या लाटेबाबत देण्यात आलेल्या इशाऱ्यात बदल करून उष्ण आणि दमट हवामानाचा अंदाज वर्तवण्यात आला होता. त्यामुळे उष्णतेची तीव्रता काही प्रमाणात कमी होण्याची शक्यता असली, तरी नागरिकांना लगेच मोठा दिलासा मिळण्याची चिन्हे नाहीत. सरासरीपेक्षा अधिक तापमान २२ ऑक्टोबरपर्यंत कायम राहण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. त्यानंतर कोकणातील काही भागांत हलक्या पावसामुळे तात्पुरता दिलासा मिळू शकतो. तथापि, हवामानातील बदलांनुसार या अंदाजात फेरबदल होऊ शकतो.
नागरिकांनी काळजी घेण्याचे आवाहन
उष्णतेचा त्रास टाळण्यासाठी नागरिकांनी दुपारी १२ ते ४ या वेळेत शक्यतो अनावश्यक बाहेर पडणे टाळावे, असे आवाहन करण्यात येत आहे. बाहेर जाणे आवश्यक असल्यास डोक्यावर टोपी किंवा छत्रीचा वापर करावा. हलके, सैल आणि फिकट रंगाचे कपडे घालावेत. तहान लागण्याची वाट न पाहता नियमितपणे पाणी प्यावे. लिंबूपाणी आणि इतर सुरक्षित द्रवपदार्थांचे सेवन करावे. ओआरएसचे द्रावण आवश्यकतेनुसार आणि योग्य पद्धतीने घ्यावे.
लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक, गर्भवती महिला आणि दीर्घकालीन आजार असलेल्या व्यक्तींनी विशेष काळजी घ्यावी. उन्हात काम करणाऱ्यांनी शक्य असल्यास सावलीत विश्रांती घ्यावी. चक्कर येणे, डोकेदुखी, मळमळ किंवा असामान्य अशक्तपणा जाणवल्यास त्वरित थंड ठिकाणी जावे आणि गरज भासल्यास वैद्यकीय मदत घ्यावी.
एकूणच, ऑक्टोबरच्या मध्यातही मुंबई आणि परिसरातील उष्णतेचा जोर कायम असल्याने नागरिकांना दिलाशासाठी पावसाची प्रतीक्षा करावी लागत आहे. आगामी दोन दिवसांत पावसाच्या सरी कोसळल्यास तापमानात काहीशी घट होण्याची शक्यता असली, तरी दमट हवामानामुळे उकाडा कायम राहू शकतो.
