पदवीधर-शिक्षक मतदारसंघांत पुन्हा राजकीय ‘परीक्षा’; महाराष्ट्रातील ५ जागांसाठी २३ ऑक्टोबरला मतदान
मुंबई : विधानपरिषदेच्या पदवीधर आणि शिक्षक मतदारसंघांच्या निवडणुकीचे बिगुल वाजले असून महाराष्ट्रातील पाच जागांसाठी २३ ऑक्टोबरला मतदान होणार आहे. भारत निवडणूक आयोगाने महाराष्ट्रासह बिहार, कर्नाटक आणि उत्तर प्रदेशातील या निवडणुकांचा कार्यक्रम जाहीर केला आहे. निवडणुकीची घोषणा होताच संबंधित मतदारसंघांत आदर्श आचारसंहिता लागू झाली आहे.
महाराष्ट्रातील ही निवडणूक केवळ पाच आमदार निवडण्यापुरती मर्यादित राहणार नाही. पदवीधर आणि शिक्षक मतदारांचा राजकीय कल कोणत्या दिशेने आहे, याची चाचणी म्हणूनही या निकालाकडे पाहिले जाणार आहे. त्यामुळे महायुती आणि महाविकास आघाडीसमोर आपापल्या राजकीय प्रभावाची परीक्षा देण्याची वेळ आली आहे.
महाराष्ट्रातील पाच जागांवर थेट लढत
६ डिसेंबर २०२६ रोजी कार्यकाळ संपणाऱ्या पाच विद्यमान सदस्यांच्या जागांसाठी ही निवडणूक होत आहे.
औरंगाबाद विभाग पदवीधर – चव्हाण सतीश भानूदासराव
पुणे विभाग पदवीधर – अरुण गणपती लाड
नागपूर विभाग पदवीधर – अभिजित गोविंदराव वंजारी
अमरावती विभाग शिक्षक – सरनाईक किरण रामराव
पुणे विभाग शिक्षक – जयंत दिनकर आसगावकर
या पाचही जागांमध्ये स्थानिक प्रश्न, शिक्षण क्षेत्रातील असंतोष, बेरोजगारी, शिक्षकांच्या मागण्या आणि पदवीधरांच्या रोजगाराच्या प्रश्नांसह सत्ताधारी पक्षांविरोधातील किंवा समर्थनातील वातावरणाचा प्रभाव निर्णायक ठरू शकतो.
पुणे, नागपूर, अमरावतीकडे विशेष लक्ष
पदवीधर आणि शिक्षक मतदारसंघांच्या राजकारणात पुणे विभागाचे नेहमीच वेगळे महत्त्व राहिले आहे. शिक्षणाचे केंद्र असलेल्या पुण्यातील दोन्ही जागांवर कोणता राजकीय संदेश जातो, याकडे राज्याचे लक्ष असेल.
नागपूर विभागातील पदवीधर मतदारसंघ आणि अमरावतीतील शिक्षक मतदारसंघातही संघटनात्मक ताकद, उमेदवारांची वैयक्तिक पकड आणि मतदारांशी असलेला थेट संपर्क निर्णायक ठरणार आहे.
औरंगाबाद विभाग पदवीधर मतदारसंघातही मराठवाड्यातील बेरोजगारी, शिक्षण आणि स्पर्धा परीक्षांशी संबंधित प्रश्न निवडणुकीच्या प्रचाराच्या केंद्रस्थानी येण्याची शक्यता आहे.
२९ सप्टेंबरपासून अर्जांची धावपळ
निवडणुकीचे वेळापत्रक पुढीलप्रमाणे आहे :
अधिसूचना : २९ सप्टेंबर
नामनिर्देशनाची अंतिम तारीख : ६ ऑक्टोबर
अर्जांची छाननी : ७ ऑक्टोबर
अर्ज मागे घेण्याची अंतिम तारीख : ९ ऑक्टोबर
मतदान : २३ ऑक्टोबर, सकाळी ८ ते दुपारी ४
मतमोजणी : २७ ऑक्टोबर
निवडणूक प्रक्रिया पूर्ण : ३१ ऑक्टोबर
२८ जागांसाठी चार राज्यांत रणधुमाळी
महाराष्ट्रातील पाच जागांसह बिहारमध्ये आठ, कर्नाटकात चार आणि उत्तर प्रदेशात ११ अशा एकूण २८ जागांसाठी निवडणूक होत आहे.
मात्र महाराष्ट्राच्या दृष्टीने या निवडणुकीचे महत्त्व अधिक आहे. विधानपरिषदेतील पदवीधर-शिक्षक मतदारसंघ हे पक्षीय राजकारणाबरोबरच सुशिक्षित मतदारांच्या प्रश्नांवर राजकीय वातावरण तपासणारे मतदारसंघ मानले जातात. त्यामुळे निकालानंतर त्याचे राजकीय अर्थ लावले जाण्याची शक्यता आहे.
उमेदवार निश्चित करण्यासाठी पक्षांमध्ये हालचाली वाढणार
निवडणूक कार्यक्रम जाहीर होताच इच्छुकांची धावपळ सुरू होणार आहे. महायुती आणि महाविकास आघाडीतील घटक पक्षांमध्ये जागावाटप, उमेदवारांची निवड आणि स्थानिक संघटनांची जुळवाजुळव हा पुढील काही दिवसांतील प्रमुख राजकीय अजेंडा असेल.
विशेषतः पुणे आणि नागपूरसारख्या राजकीयदृष्ट्या महत्त्वाच्या विभागांत उमेदवारीवरून पक्षांतर्गत समीकरणांनाही वेग येण्याची शक्यता आहे.
२३ ऑक्टोबरला मतपेटीत पडणारे पदवीधर आणि शिक्षकांचे मत २७ ऑक्टोबरला निकालाच्या रूपाने बाहेर येईल. त्यामुळे विधानपरिषदेच्या या पाच जागा आता महाराष्ट्राच्या राजकारणातील पुढील संघर्षाची रंगीत तालीम ठरणार आहेत.
