महाराष्ट्रातील या गावावर आली ‘गाव विकणे आहे’चा फलक लावण्याची वेळ! जाणून घ्या यामागचे भीषण वास्तव…

सोलापूर: तुम्ही आतापर्यंत जमिनीचा तुकडा, शेत किंवा घर विकण्याच्या जाहिराती पाहिल्या किंवा ऐकल्या असतील. मात्र, महाराष्ट्रातून एक अत्यंत धक्कादायक आणि हृदयद्रावक घटना समोर आली आहे, जिथे ग्रामस्थांनी चक्क संपूर्ण गावच विकायला काढले आहे. ऐकून धक्का बसला ना? चला तर मग जाणून घेऊया यामागची सविस्तर कथा…

सोलापूर जिल्ह्यातील माढा तालुक्यात येणाऱ्या तुळशी गावातील नागरिकांनी पिण्याच्या आणि शेतीच्या पाण्याच्या गंभीर समस्येला कंटाळून गावाच्या प्रवेशद्वारावरच “गाव विकणे आहे” असे मोठे फलक लावले आहेत. देशातील मोठ्या उद्योगपतींनी आमचे गाव विकत घ्यावे, असे आवाहन करत ग्रामस्थांनी शासन आणि स्थानिक प्रशासनाच्या उदासीनतेविरोधात हा अत्यंत अनोखा आणि संतप्त संताप व्यक्त केला आहे.

अवघ्या ८०० मीटरवर कालवा, तरीही गाव पाण्यापासून वंचित!

तुळशी गावापासून अवघ्या ८०० मीटर अंतरावरून सिंचनाचा कालवा जातो, तरीही गावाला शेतीसाठी किंवा पिण्यासाठी पाण्याचा एक थेंबही मिळत नाही. शासनाच्या सीना-माढा उपसा सिंचन योजनेच्या लाभक्षेत्रात या गावाचा समावेशच करण्यात आलेला नाही. ग्रामस्थांनी पाण्यासाठी वारंवार उपोषणे, धरणे आणि आंदोलने केली; मात्र प्रत्येक वेळी केवळ कागदावर पोकळ आश्वासने देऊन आंदोलने मागे घेण्यात आली आणि परिस्थिती जैसे थे राहिली.

गावात पिण्याच्या पाण्याचीही सोय नसल्याने ग्रामस्थांना शेजारील गावांमधून सायकल, बैलगाडी किंवा टेम्पोमधून निळ्या रंगाचे प्लास्टिकचे ड्रम भरून पाणी आणावे लागत आहे. प्रत्येक घराबाहेर रिकामे ड्रम पाहायला मिळतात. कडक उन्हात महिलांना पाण्यासाठी कित्येक किलोमीटर पायपीट करावी लागते. गावात पाण्याच्या भीषण टंचाईमुळे आजूबाजूच्या गावातील लोक आपल्या मुलींची लग्ने या गावात करून देण्यास तयार नाहीत, ज्यामुळे अनेक तरुणांची लग्ने खोळंबली आहेत.

दुग्ध व्यवसायाला मोठा फटका अन् रोजगाराचे संकट

एकेकाळी ज्या गावातून दररोज ४० ते ४५ हजार लिटर दुधाचे संकलन होत होते, ते आज पाणी आणि चाऱ्याच्या टंचाईमुळे अवघ्या १० ते १५ हजार लिटरवर आले आहे. आजूबाजूच्या बागायत गावांमध्ये शेतमजुरी करून उदरनिर्वाह करणाऱ्या सुमारे १०० मजुरांनाही यावर्षी पावसाच्या कमतरतेमुळे काम मिळणे बंद झाले आहे. गावात पाणी नाही आणि बाहेर रोजगार नाही, अशा दुहेरी संकटात गावकरी अडकले आहेत.
देश जेव्हा स्वातंत्र्याचा अमृतकाळ साजरा करत आहे, तेव्हा मूलभूत प्राथमिक सुविधांपासून वंचित राहिलेले ग्रामस्थ इतके हताश झाले आहेत की, “या लोकशाहीपेक्षा ब्रिटिश राजवट बरी होती, जिथे किमान काही व्यवस्था तरी होती,” अशी उद्विग्न प्रतिक्रिया ते देत आहेत.
आता या टोकाच्या आंदोलनानंतर तरी महाराष्ट्र शासन आणि जलसंपदा विभाग जागे होणार की तुळशी गावातील शेतकऱ्यांची ही आर्त हाक पुन्हा एकदा कागदावरच दबून राहणार, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.