Maharashtra SIR Row: ‘एका महिन्यात साडेसहा लाख मतदार कसे वाढले?रोहित पवार
मुंबई : लोकसभा आणि विधानसभा निवडणुकांच्या मतदारसंख्येतील फरक, विशेष मतदार यादी पुनरीक्षण अर्थात SIR आणि EVMच्या मुद्द्यावरून राष्ट्रवादी काँग्रेस शरदचंद्र पवार पक्षाचे आमदार रोहित पवार यांनी निवडणूक आयोगावर गंभीर प्रश्न उपस्थित केले. लोकसभा निवडणुकीनंतर विधानसभा निवडणुकीपूर्वी मतदारसंख्येत झालेली वाढ संशयास्पद असल्याचा दावा करत या संपूर्ण प्रक्रियेची पारदर्शक चौकशी झाली पाहिजे, अशी मागणी त्यांनी केली.
रोहित पवार म्हणाले की, लोकसभा निवडणुकीनंतर विधानसभा निवडणुकीच्या काळात मतदारसंख्येत मोठी वाढ झाली. हे मतदार कुठून आले आणि त्यांची नोंदणी कशी झाली, याचे स्पष्टीकरण निवडणूक आयोगाने द्यावे. मतदारसंख्या आणि मतदानाच्या आकडेवारीचा अभ्यास केल्यानंतर अनेक प्रश्न निर्माण होत असल्याचे त्यांनी सांगितले.
दरम्यान, निवडणूक आयोगाच्या उपलब्ध आकडेवारीनुसार 2024 च्या लोकसभा निवडणुकीपासून महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीपर्यंत 48 लाख 81 हजार 620 मतदारांची भर पडली, तर 8 लाख 391 मतदारांची नावे वगळण्यात आली. त्यामुळे निव्वळ मतदारसंख्या 40 लाख 81 हजार 229 ने वाढली होती. आयोगाने या वाढीमध्ये 18 ते 29 वयोगटातील 26 लाख 46 हजार 608 नव्या मतदारांचा समावेश असल्याचे सांगितले होते.
SIRमधून नावे वगळण्यावरही सवाल
महाराष्ट्रातील SIR प्रक्रियेवर बोलताना रोहित पवार यांनी मोठ्या संख्येने मतदारांची नावे यादीतून वगळण्यात आल्याचा आरोप केला. अनेक मतदारांना नोटीस देण्यात आली का, त्यांना आपली बाजू मांडण्याची संधी मिळाली का, असा सवाल त्यांनी उपस्थित केला. तसेच SIRनंतरही यापूर्वी निदर्शनास आणून दिलेली दुबार नावे कायम असल्याचा दावा त्यांनी केला.
महाराष्ट्राच्या SIRच्या 31 ऑगस्ट रोजी प्रसिद्ध झालेल्या मसुदा यादीत मागील मतदार यादीतील सुमारे 2.07 कोटी नावे समाविष्ट नव्हती. मात्र, ही अंतिम वगळणी नसून संबंधित मतदारांना दावे-हरकती नोंदवण्याची प्रक्रिया उपलब्ध असल्याचे निवडणूक आयोगाने स्पष्ट केले आहे.
रोहित पवार यांनी खडकवासला विधानसभा मतदारसंघातील मतदारसंख्येचा दाखला देत SIR प्रक्रियेवर प्रश्न उपस्थित केले. तसेच शिरूर विधानसभा मतदारसंघात दुबार मतदारांची माहिती देऊन प्रत्यक्ष पडताळणी केली असता काही व्यक्ती आढळल्या नसल्याचा दावा त्यांनी केला.
EVM आणि मतदानाच्या आकडेवारीवरही प्रश्न
रोहित पवार यांनी पत्रकार परिषदेत सादरीकरण करत पोस्टल मतमोजणी आणि EVM मतमोजणीतील मतांच्या आकडेवारीतील फरक दाखवला. निवडणूक निकालांमध्ये विशिष्ट पद्धतीने मतांची संख्या दिसून येत असल्याचा दावा करत EVMबाबत उपस्थित होत असलेल्या प्रश्नांची चौकशी झाली पाहिजे, असे ते म्हणाले.
ज्ञानेश कुमार यांच्या नेतृत्वाखालील निवडणूक आयोगाच्या कार्यपद्धतीवरही रोहित पवार यांनी टीका केली. आयोगाकडे यापूर्वी पिपाणी चिन्हाबाबत आक्षेप नोंदवूनही त्यावर योग्य निर्णय झाला नसल्याचा आरोप त्यांनी केला. पिपाणी या चिन्हाशी साधर्म्य असल्यामुळे अनेक उमेदवारांना त्याचा फटका बसल्याचा दावा करत हे चिन्ह गोठवण्याची मागणी केली होती, असे त्यांनी सांगितले.
जिवंत व्यक्तीला मृत दाखवल्याचा दावा
पत्रकार परिषदेत रोहित पवार यांनी एका व्यक्तीशी व्हिडिओ कॉलद्वारे संवाद साधला. संबंधित व्यक्तीला SIRच्या यादीत मृत दाखवण्यात आल्याचा दावा त्यांनी केला. तसेच कर्जत-जामखेड मतदारसंघातील चिंचोली येथील परशुराम लांडघुले यांना कायमस्वरूपी स्थलांतरित दाखवण्यात आल्याचे उदाहरणही त्यांनी माध्यमांसमोर मांडले.
राज्याचे मुख्य निवडणूक अधिकारी चोक्कलिंगम यांची भेट घेऊन मतदार यादीतील या कथित त्रुटींची माहिती दिल्याचेही रोहित पवार यांनी सांगितले. मात्र, त्यावर अपेक्षित कार्यवाही झाली नसल्याचा आरोप त्यांनी केला.
‘EVM हटाओ’ आंदोलनाची मागणी
SIRच्या पार्श्वभूमीवर निवडणूक प्रक्रियेतील पारदर्शकता वाढवण्याची गरज असल्याचे सांगत रोहित पवार यांनी आगामी आंदोलनात ‘EVM हटाओ’ हा मुद्दाही समाविष्ट करण्याची मागणी केली. लोकशाही आणि निवडणूक प्रक्रियेवरील जनतेचा विश्वास कायम ठेवण्यासाठी मतदार यादी, मतदानाची आकडेवारी आणि EVM याबाबत उपस्थित होणाऱ्या प्रश्नांची स्पष्ट उत्तरे मिळणे आवश्यक असल्याचे ते म्हणाले.
दरम्यान, SIRच्या कार्यपद्धतीवरून वाद सुरू असताना 26 सप्टेंबर रोजी निवडणूक आयोगाने बैठक घेऊन प्रक्रियेबाबत स्पष्टीकरण दिले. आयोगाने SIRसंदर्भातील महत्त्वाचे निर्णय सर्व तीन निवडणूक आयुक्तांच्या एकमताने घेतल्याचे स्पष्ट केले आहे.
